Ώρα ευθύνης και καθήκοντος !

Γράφει ο
Διονύσης Φιλιώτης

Ο ΣΦΕΕ, καταθέτει τα τελευταία χρόνια μία δέσμη συγχρόνων και λειτουργικών προτάσεων για τον εκσυγχρονισμό της φαρμακευτικής αγοράς και την προαγωγή της δημόσιας υγείας, ως πολύτιμος σύμμαχος και αρωγός της Πολιτείας.
Όλες οι θέσεις του Συνδέσμου υπηρετούν το κοινό συμφέρον των πολιτών, της Πολιτείας, των φαρμακευτικών επιχειρήσεων και των εργαζομένων εις αυτάς.

Αυτό σημαίνει «Δεοντολογία στην Πράξη» για εμάς, για τις φαρμακευτικές επιχειρήσεις που έχουμε κατακτήσει μια κορυφαία θέση ανάμεσα στους πιο δυναμικούς κλάδους της χώρας. Οφείλουμε να υπογραμμίσουμε ότι οι φαρμακευτικές επιχειρήσεις προσφέρουν ποιοτική απασχόληση σε 17.000 εργαζομένους υψηλής επιστημονικής εξειδίκευσης, επενδύουν στην έρευνα και την ανάπτυξη και εξάγουν φάρμακα σε περισσότερες από 100 χώρες.

Η αντίληψη λοιπόν του καθήκοντος σήμερα περισσότερο από ποτέ, είναι το κλειδί για την υπέρβαση των εμποδίων και τη διαμόρφωση των συνθηκών για την έξοδο από την κρίση.  Προς την κατεύθυνση αυτή υποστηρίζουμε την περιφρούρηση μιας ευαίσθητης ισορροπίας ανάμεσα στην τιμολόγηση των φαρμάκων και τη συνταγογράφηση, διότι όπως έχει αποδειχθεί η άμεση πρόσβαση σε όλα τα φάρμακα εξαρτάται από τη δυνατότητα του συστήματος υγείας να την υποστηρίζει με «δίκαιη τιμολόγηση». «Δίκαιη τιμολόγηση» σημαίνει τιμές που δεν είναι υπερβολικά υψηλές, δεν συσσωρεύουν δηλαδή βάρη στο σύστημα υγείας, ούτε υπερβολικά χαμηλές, έτσι ώστε να καθίσταται το φάρμακο ασύμφορο για τις φαρμακευτικές επιχειρήσεις και να υπονομεύεται η ποιότητα, η ασφάλεια και η θεραπευτική αποτελεσματικότητα.

Η κυρίαρχη θέση του ΣΦΕΕ για τις τιμές των φαρμάκων είναι η πλήρης και ενιαία εφαρμογή του άρθρου 14 του Ν. 3840/2010, χωρίς εξαιρέσεις, δηλαδή ο καθορισμός των τιμών των φαρμάκων με βάση το μέσο όρο των τριών χαμηλοτέρων τιμών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το πρόβλημα των ελλείψεων θέτει επί τάπητος την ανάγκη επανεξέτασης της τιμολογιακής πολιτικής που ακολουθείται, με την καθιέρωση μιας λογικής, ελεύθερης ανταγωνιστικής τιμής και μιας σημαντικής επιστροφής (rebate) στα δημόσια ταμεία.

Με αυτό τον τρόπο, εξασφαλίζεται η επάρκεια φαρμάκων στην αγορά και η εκλογίκευση της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης.

Σε ό,τι αφορά το rebate 4% (τιμή ex factory) οι φαρμακευτικές επιχειρήσεις είναι αποφασισμένες σύμφωνα με τη δέσμευσή τους στην Πολιτεία να καταβάλλουν την επιστροφή του rebate για τα έτη 2009, 2010 και περαιτέρω για τις καταναλώσεις φαρμάκων στα ασφαλιστικά ταμεία. Μόλις ολοκληρωθεί η μηχανοργανώσει του συστήματος, τότε μπορεί να καθιερωθεί ένα «νέο rebate» το οποίο μπορεί να συνδυαστεί με την καθιέρωση μιας ελεύθερης τιμής.

Την ίδια στιγμή ο ΣΦΕΕ απορρίπτει τις διάφορες εφαρμογές λίστας, που ποτέ δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα δηλαδή τη μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης, αλλά αντίθετα πάντοτε την αύξαναν. Η υπό συζήτηση λίστα συνταγογραφούμενων φαρμάκων σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται να βοηθήσει στη μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης. Αντίθετα, θα προκαλέσει τεράστια αναστάτωση στη θεραπεία των ασθενών και την πρόσβασή τους στα φάρμακα, απορρυθμίσεις θεραπειών και στρέβλωση του ανταγωνισμού.

Η θέση του ΣΦΕΕ είναι ότι η λίστα συνταγογραφουμένων φαρμάκων θα πρέπει να περιλαμβάνει όλα τα φαρμακευτικά προϊόντα,  εκτός από αυτά  που συγκαταλέγονται στον κατάλογο μη αποζημιουμένων φαρμάκων (αρνητική λίστα) και τα Μη Υποχρεωτικώς Συνταγογραφούμενα Φάρμακα (ΜΥ.ΣΥ.ΦΑ.) σε συνδυασμό με διαγνωστικά και θεραπευτικά πρωτόκολλα και επιστροφή από τις φαρμακευτικές εταιρείες προς τα ασφαλιστικά ταμεία rebate 4% (επί της ex-factory τιμής) για τα φάρμακα αυτά. Συγκεκριμένα, προτείνουμε να νομοθετηθεί η θετική λίστα για όλα τα φάρμακα που κυκλοφορούν, τα οποία δεν συμπεριλαμβάνονται στην αρνητική λίστα και τη λίστα ΜΥ.ΣΥ.ΦΑ., με ασφαλιστική τιμή 96% ex factory και να ονομασθεί «ενδιάμεση λίστα», μέχρις ότου βρεθεί μία δίκαιη και εφαρμόσιμη λύση που  θα διασφαλίζει την αντικειμενικότητα, τη διαφάνεια, την ομαλότητα στη διακίνηση των φαρμάκων και την αποφυγή κάθε συναλλαγής.

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι οι φαρμακευτικές επιχειρήσεις έχουν ανταποκριθεί στην ανάγκη αντιμετώπισης της κρίσης με ευθύνη, ευελιξία και ανθεκτικότητα μεγαλύτερη από πολλούς άλλους κλάδους και έχουν «απορροφήσει» πολύ ουσιαστικές μειώσεις στις τιμές. Αυτό ακριβώς καθιστά περισσότερο ανησυχητική τη νέα συσσώρευση χρεών που παρατηρείται. Όταν από τον Ιανουάριο του 2010 ως τα τέλη Ιανουαρίου 2011 τα χρέη προς τις φαρμακευτικές επιχειρήσεις έχουν ανέλθει σε 1,115 δισ. ευρώ τότε είναι σαφές ότι θα πρέπει άμεσα να επιδειχθεί σχετική μέριμνα.

Ο ΣΦΕΕ χαιρετίζει την απόφαση της κυβέρνησης για τη δημιουργία του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ) ο οποίος, σύμφωνα με τις σχετικές ανακοινώσεις, θα αρχίσει να λειτουργεί από την 1η Ιουνίου. Πρόκειται για μια τολμηρή, πολύπλοκη, όσο και αναγκαία επιχείρηση η οποία φαίνεται ότι εντάσσεται στο ευρύτερο σχέδιο εκσυγχρονισμού του συστήματος υγείας. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αν το εγχείρημα ολοκληρωθεί σωστά, τότε θα έχουμε σημαντικές εξοικονομήσεις στο κόστος των υπηρεσιών υγείας, καθώς και αναβάθμιση της ποιότητάς τους. Ωστόσο, είναι σαφές ότι θα πρέπει να εργαστούν και να συνεργαστούν πολλοί άνθρωποι από διαφορετικά ταμεία και πεδία του συστήματος υγείας με τρόπο εποικοδομητικό και δημιουργικό. Θα πρέπει να είναι έτοιμοι να υπερβούν νοοτροπίες και πρακτικές εδραιωμένες και να διαμορφώσουν τους όρους και τις συνθήκες μιας νέας εποχής για την υγεία. Αξίζει λοιπόν να στηριχθεί αυτή η προσπάθεια απ’ όλους, καθώς οι καιροί δεν επιτρέπουν ούτε παλινωδίες, ούτε ημίμετρα, ούτε διαιώνιση παλαιών πρακτικών.  Από την άλλη πλευρά, οι προσπάθειες εκσυγχρονισμού δεν είναι δυνατόν να καταστρέφουν άκριτα όλα αυτά που με κόπο έχουν επιτευχθεί και στην πράξη έχουν αποδειχθεί ανθεκτικά, λειτουργικά και αποτελεσματικά. Ως γνωστόν το φαρμακείο είναι το πρώτο σημείο επαφής του πολίτη με το σύστημα υγείας, το κοινωνικό έργο του φαρμακοποιού είναι ανεκτίμητης αξίας και η διασπορά των φαρμακείων ανά τη χώρα εγγυάται, ώστε όλοι οι πολίτες να εξασφαλίζουν άμεση πρόσβαση σε όλα τα φάρμακα. Κατόπιν τούτων οι επεμβάσεις περί του «ανοίγματος» του επαγγέλματος, σε ένα επάγγελμα που ήδη είναι τόσο ανοικτό, πρέπει να είναι προσεκτικές, έτσι ώστε να μην προκληθούν αποτελέσματα ανάλογα ενός «κλεισίματος», τα οποία δεν είναι καθόλου επιδιωκόμενα.

Μια εποχή κρίσης επιβάλλει κρίσιμες αποφάσεις. Επιβάλλει σοβαρότητα, ψυχραιμία, αποφασιστικότητα, διαβούλευση, συναίνεση και προσήλωση στους στόχους. Επιβάλλει κυρίως να αντιληφθούμε ότι Δεοντολογία σημαίνει απλώς να κάνεις το καθήκον σου. Οι φαρμακευτικές επιχειρήσεις κάνουν και θα κάνουν το καθήκον τους με συνέπεια και υπευθυνότητα.

Διονύσης Φιλιώτης: Πρόεδρος ΣΦΕΕ